Als je je een beetje verdiept in ademwerk, dan kan het zomaar zijn dat je door de bomen het bos niet meer ziet. Misschien vraag jij je af: wat is nou eigenlijk een normale, gezonde manier van ademen? Of met andere woorden, een functionele ademhaling?
Je ademt de hele dag door, non-stop. Dus je kunt het maar beter zo goed mogelijk doen. Toch?
Gemiddeld adem je zo’n 10.000 tot 25.000 keer per dag. Dat is een enorm verschil. En elke ademhaling heeft invloed op je lichaam.
Elke keer dat je inademt, gebruik je spieren. De vraag is: gebruik je de juiste spieren, of compenseer je met spieren die daar eigenlijk niet voor bedoeld zijn?
We kunnen op verschillende manieren ademen: via de borst of richting de buik, oppervlakkig of diep, snel of rustig, via de neus of via de mond.
Dat we dit allemaal kúnnen, betekent niet dat het allemaal even gezond of natuurlijk is.
Wat is dan een natuurlijke manier van ademen?
In rust wil je voornamelijk via je neus ademen, met een lage ademfrequentie — ongeveer 6 tot 8 ademhalingen per minuut. Daarbij gebruik je je diafragma, je middenrifspier.
Veel mensen denken dat ‘diep ademhalen’ betekent dat je je borst optrekt en je schouders omhooggaan. Maar dat is geen diepe ademhaling — dat is een grote ademhaling.
Een diepe ademhaling betekent dat je ademhaling naar beneden beweegt, richting je buik. Niet omdat je met je buik ademt — want dat kan niet — maar omdat je diafragma naar beneden beweegt. De beweging zit dus in je onder- en bovenbuik, onder je borstkas.
Je ademhaling hoort altijd te passen bij wat je aan het doen bent.
Als je rustig zit, wil je rustig ademen.
Als je actief bent, mag je ademhaling omhoog.
Maar wat er vaak gebeurt, is dat mensen stilzitten… en ademen alsof ze aan het hardlopen zijn.
En dat betekent dat je lichaam in een staat van stress blijft.
Je hartslag gaat omhoog, je bloeddruk stijgt, je spijsvertering vertraagt en je lichaam maakt stresshormonen aan. Terwijl je eigenlijk gewoon op de bank zit. Dan is het niet gek dat je je onrustig voelt.
Veel mensen denken dat ze moeten ontspannen. Maar ontspanning werkt niet op commando.
Je kunt niet denken: “nu ga ik ontspannen” — en dat het dan gebeurt.
Je lichaam moet het signaal krijgen dat het veilig is.
En je ademhaling speelt daarin een cruciale rol.
Wat ik veel zie in mijn praktijk, is dat mensen met burn-outklachten of stress thuis komen te zitten… maar dat hun ademhaling nog steeds ‘aan’ staat.
En zolang die ademhaling niet verandert, blijft het lichaam in stress. Dan kun je wel op de bank gaan zitten en een film gaan kijken, maar je systeem komt niet tot rust.
Ademhalingsoefeningen kunnen helpen, maar ik geloof niet dat je afhankelijk wilt worden van losse oefeningen.
Wat je wél wilt, is dat je ademhaling zich vanzelf aanpast aan wat je doet. Dat je lichaam weer weet hoe het moet schakelen tussen actie en rust.
En dát is waar de echte verandering zit.
Wanneer je ademhaling rustig is en je lichaam ontspannen, komen prikkels van buiten heel anders binnen.
Je reageert anders.
Je relativeert makkelijker.
Dat is ook wat ik zelf heb ervaren — en wat ik bij mijn klanten zie.
De omstandigheden veranderen niet altijd. Maar jouw reactie erop wel.
Dus als je één ding meeneemt uit dit verhaal, laat het dan dit zijn:
Je ademhaling is geen bijzaak.
Het is de basis van hoe jij je voelt — fysiek én mentaal.
En het mooie is: je hebt er invloed op.